Kısaca: PHP limitleri, bir betiğin ne kadar bellek kullanabileceğini (memory_limit), ne büyüklükte dosya kabul edebileceğini (upload_max_filesize ve post_max_size) ve ne kadar süre çalışabileceğini (max_execution_time) belirleyen ayarlardır. "Allowed memory size exhausted", "Maximum execution time exceeded" ya da yükleme sırasında kaybolan dosyalar çoğu zaman bu ayarlardan birine takılmanın sonucudur. Hangi limitin neyi sınırladığını bilmek, sorunu doğru ayarla ve doğru yerden çözmenizi sağlar.
Bir eklentiyi güncellerken beyaz ekranla karşılaşmak, 20 MB'lık bir videoyu yüklerken hata almak ya da uzun bir menüyü kaydettiğinizde son öğelerin kaybolması hosting müşterilerinin sık yaşadığı durumlardır. Bunların ortak noktası, PHP'nin sunucuyu korumak için koyduğu sınırlardır. Bu yazıda en sık karşılaşılan PHP limitlerini, PHP'nin resmi varsayılan değerlerini, birbirleriyle ilişkilerini, mevcut değerleri nasıl göreceğinizi ve hangi dosyadan değiştirebileceğinizi anlatıyoruz.
Paylaşımlı hostingde ya da tek bir sunucuda çok sayıda site aynı işlemci ve belleği kullanır. PHP limitleri bir sigorta gibi çalışır: hatalı ya da kötü yazılmış bir betik belirli bir noktada durdurulur ve hata kaydına yazılır, böylece diğer siteler etkilenmez. Sorun limitlerin varlığı değil, sitenizin gerçek ihtiyacına göre ayarlanmamış olmasıdır.
Aşağıdaki varsayılan değerler PHP'nin kendi varsayılanlarıdır (PHP çekirdek ayarları belgesi). Hosting firmaları ve kontrol panelleri bu değerleri genellikle farklı ayarlar; sizin sunucunuzdaki gerçek değeri aşağıda anlattığımız yöntemle görmelisiniz.
| Ayar | PHP varsayılanı | Neyi sınırlar? | Aşılınca tipik belirti |
|---|---|---|---|
memory_limit |
128M | Bir betiğin kullanabileceği en fazla bellek | "Allowed memory size of ... bytes exhausted", beyaz ekran |
upload_max_filesize |
2M | Yüklenen tek bir dosyanın boyutu | "The uploaded file exceeds the upload_max_filesize directive" |
post_max_size |
8M | Bir form gönderiminin toplam boyutu | Form hiçbir şey olmamış gibi boş döner |
max_execution_time |
30 (saniye) | Betiğin çalışma süresi | "Maximum execution time of 30 seconds exceeded" |
max_input_vars |
1000 | Bir istekte kabul edilen alan sayısı | Uzun menü ya da ayar formunun bir kısmı kaydedilmez; hata kaydında "Input variables exceeded" |
Bir PHP betiğinin ayırabileceği en fazla belleği belirler. WordPress gibi uygulamalarda her eklenti ve tema bu belleğin bir kısmını kullanır; ağır bir sayfa oluşturucu, büyük bir içe aktarma ya da görsel işleme sınırı aşarsa betik durur ve WordPress kritik hata ekranı ya da beyaz sayfa görünür.
upload_max_filesize yüklenen her bir dosyanın, post_max_size ise formla gönderilen verinin tamamının sınırıdır. PHP belgesine göre büyük dosya yükleyebilmek için post_max_size değeri upload_max_filesize değerinden büyük olmalıdır. Gönderilen veri post_max_size sınırını aşarsa PHP $_POST ve $_FILES dizilerini boş bırakır; bu yüzden kullanıcı açık bir hata yerine sıfırlanmış bir form görür. Büyük dosyaları tarayıcıdan yüklemek yerine FTP ile yüklemek çoğu zaman daha pratiktir.
Betiğin sonlandırılmadan önce çalışabileceği en uzun süredir; varsayılan 30 saniyedir, komut satırında (CLI) ise 0, yani sınırsızdır (PHP yapılandırma belgesi). Uzun yedekleme, içe aktarma ve toplu e-posta gönderimi bu sınıra takılabilir. Unutmayın: web sunucusunun ve varsa önündeki vekil sunucunun da kendi zaman aşımı vardır; PHP süresini artırmak tek başına 504 gibi HTTP hatalarını ortadan kaldırmayabilir.
Bu ayarlar birbirinden bağımsız düşünülmemelidir. Yükleme tarafında doğru sıralama şöyledir: upload_max_filesize < post_max_size; PHP belgesi ayrıca genel olarak memory_limit değerinin post_max_size değerinden büyük olması gerektiğini belirtir. Yalnızca upload_max_filesize değerini 64M yapıp post_max_size değerini 8M bırakırsanız, 20 MB'lık dosya yine yüklenmez.

Sunucuda Nginx kullanılıyorsa, istek PHP'ye ulaşmadan önce Nginx'in client_max_body_size sınırına da takılabilir; bu durumda tarayıcıda "413 Request Entity Too Large" görürsünüz. Web sunucuları arasındaki farkları Apache ve Nginx farkı yazımızda anlattık.
<?php phpinfo(); olan geçici bir dosya oluşturup tarayıcıda açın. Bu sayfa sunucu hakkında ayrıntılı bilgi verdiği için kontrolden hemen sonra dosyayı silin.SSH'ta php -i komutu komut satırı PHP'sinin değerlerini gösterir; web sitenizin kullandığı PHP-FPM ya da modül ayarlarıyla aynı olmayabilir. Sitenin gördüğü değer için yukarıdaki yöntemlerden birini kullanın.
Hangi yöntemin çalışacağı PHP'nin sunucuda nasıl çalıştığına bağlıdır:
.user.ini dosyası okunur. Değişikliklerin etkin olması varsayılan olarak 300 saniyeye kadar sürebilir (.user.ini belgesi).php_value satırları yalnızca PHP Apache modülü olarak çalışıyorsa geçerlidir; PHP-FPM kullanan sunucularda bu satırlar 500 hatasına yol açabilir.memory_limit, max_execution_time gibi) değiştirilebilir. upload_max_filesize ve post_max_size bu yolla değişmez, çünkü dosya betik çalışmadan önce alınır.Örnek bir .user.ini içeriği:
memory_limit = 256M upload_max_filesize = 64M post_max_size = 72M max_execution_time = 120 max_input_vars = 3000
Bu değerler bir başlangıç örneğidir, her site için önerilen sabit değerler değildir. Paketinizin izin verdiği üst sınırı aşan değerler uygulanmaz.
WordPress'te wp-config.php içindeki WP_MEMORY_LIMIT sabiti yalnızca WordPress'in kullanacağı belleği ayarlar ve sunucunun izin verdiği sınırı aşamaz. WordPress belgesine göre varsayılan olarak tek sitede 40 MB, çoklu sitede 64 MB ayırmayı dener (wp-config.php belgesi).
Hayır. Bellek hatası bazen gerçekten büyük bir işten, bazen de bir eklentinin hatalı döngüsünden kaynaklanır. İkinci durumda limiti yükseltmek sorunu yalnızca erteler ve sunucu kaynaklarını boşa harcar. Önce hata kaydında hangi dosyanın sınırı aştığına bakın; sorun tek bir eklentiyle başladıysa onu güncelleyin ya da değiştirin. Eski PHP sürümleri de bellek ve performans açısından dezavantajlıdır; PHP sürümü güncelleme yazımız geçişi adım adım anlatır.
Paylaşımlı hosting paketinizde panelden ayarlayamadığınız bir değere ihtiyacınız varsa ya da değişiklik etkinleşmiyorsa, ihtiyacınızı ve aldığınız hata mesajını yazarak destek talebi oluşturun; ekibimiz paketinize uygun değeri birlikte belirler.
Büyük olasılıkla post_max_size değeri yeni sınırdan küçük kaldı ya da sunucu Nginx kullanıyorsa client_max_body_size sınırına takılıyorsunuz. .user.ini ile yaptığınız değişikliklerin etkinleşmesi de birkaç dakika sürebilir.
Değer, her bir betiğin üst sınırıdır. Çok yüksek bir değer hatalı bir betiğin uzun süre fazla bellek tüketmesine izin verir ve aynı anda çalışan isteklerle birlikte sunucunun belleğini zorlayabilir.
Son eklediğiniz satırları geri alın. En sık sebep, PHP-FPM kullanan bir sunucuda .htaccess dosyasına php_value satırları eklemektir; bu durumda ayarı .user.ini ya da kontrol paneli üzerinden yapın.